Rejsy w Chorwacji - zaplanuj swój rejs!

Jeffrey Krvopic

Aby przybliżyć żeglarzom Adriatyk, wybrałem formę proponowania określonych tras jedno i dwutygodniowych. Trasy opracowane są i pod kątem ich atrakcyjności i wg kryteriów opisanych w części pierwszej. Uwzględnione są optymalne przebiegi dzienne i czas na zwiedzanie. Zwracamy uwagę na to, co jest w danej miejscowości szczególnie godne zobaczenia. Nie oznacza to jednak kurczowego trzymania się proponowanej trasy. Zarówno pogoda jak i nasze chęci mogą sprawić, że dokonamy pewnych korekt. Żeglarze bardziej lubiący samo pływanie, mogą je wydłużyć, zwłaszcza w miarę nabierania pewności siebie natomiast załogi z dziećmi nie powinny planować dłuższych przeskoków jak 15-20 Mm.

Pierwsza proponowana trasa rejsu będzie się kończyć w Dubrovniku. Jest to niewątpliwie perła Adriatyku ale bardziej na południe, w czasach istnienia starej Jugosławii, dostępna była zatoka Kotorska z  Kotorem włącznie. Niestety, po rozpadzie Jugosławii należy do Czarnogóry. Należy kiedyś jednak zobaczyć. Kotor, który w czasie trzęsienia ziemi, jakie przed laty nawiedziło te tereny mocno ucierpiał, jak też i Budvę, leżąca jeszcze dalej na południe. Przekonanych do pływania w tej części Adriatyku, należy uprzedzić, że dojazd w stosunku do miejscowości nad Adriatykiem północnym, wydłuża się nam o ponad 300 km. Jeśli do Rijeki jest to około 800 km to np. do Šukosanu odległość wynosi ok. 1100 km. O ile pojedziemy dalej na południe, Murter, Trogir, Split, dochodzą dalsze kilometry. Ale podnosi to atrakcyjność rejsu. Wyczarterowanie jachtu nawet w Zadarze czy Šukosanie spowoduje, że do wysp Hvar, Korčula czy Mlijet, będziemy się przedzierać w gęstwinie wysepek co najmniej jeden dzień ( no i drugi dzień na powrót ).

O dotarciu do Dubrovnika raczej nie ma co marzyć, chyba, że popłyniemy non-stop, ale przecież tam jedziemy na zwiedzanie a nie „oranie” morza. Plusem jest to, że coraz więcej mamy na tej trasie autostrad. Jeśli tak postanowimy, to jadąc z Cieszyna przez Bratysławę, Wiedeń i Zagrzeb, jedziemy głównie autostradami. Za Zagrzebiem dużą część również, aż do Karlovača. W budowie są nowe odcinki autostrady aż na wybrzeże. Trochę jednak poczekamy na oddanie ich do użytku.

Proponujemy rejsy obejmujące najbardziej atrakcyjny rejon Adriatyku, obejmujące i malownicze wyspy i w zasadzie wszystkie perły tego morza z Trogirem, Splitem i Dubrovnikiem na czele. Początek rejsu w Jezerach na wyspie Murter. Po dopłynięciu do Dubrovnika, powracamy trochę inną trasą do portu wyjścia. Niestety, Chorwaci jeszcze nie oferują ( choć są wyjątki) czarterów one way, co znacznie ogranicza nasze możliwości, ale to już kwestia czasu.

Powrót z Dubrovnika przez pierwsze dwa dni przebiega tą samą trasą. Niestety, biorąc pod uwagę fakt, że propozycje kierujemy do początkujących na morzu żeglarzy, nie ma innej możliwości. Dopiero po osiągnięciu Hvaru, trasa będzie przebiegać inaczej. Dla żeglarzy wprawnych i doświadczonych możemy zaproponować powrotną trasę z Dubrovnika przez wyspę Mlijet , Lastowo i Vis (port Komiża), gdzie możemy zwiedzić inna atrakcję Adriatyku. Jest to Lazurowa Grota ( Modra Spilja) na pobliskiej wyspie Bisevo. Wpadające do niej w południe światło słoneczne, odbite od dna, jest tak doskonale rozproszone, że nie widzimy efektu załamania światła w wodzie. Niestety, dobowe przeskoki na tej trasie są znaczne i wynoszą ponad 50 Mm. Ponadto na Mljecie i Lastowie nie ma portu a w Komiży port miejski nie ma żadnej infrastruktury dla żeglarzy. Od niedawna można tam zatankować wodę. Ponadto cała ta trasa przebiega pełnym morzem. Jest to więc wariant dla żeglarzy już wprawionych na morzu. Może więc za rok?! A teraz wysiadamy w Jezerach z samochodu, przeprowadzamy się na jacht w myśl wskazówek udzielonych w pierwszej części i w drogę.

Uwaga zasadnicza do wszystkich podawanych następnie współrzędnych geograficznych. Podaję je zgodnie z danymi chorwackimi, bo takie dostaniemy mapy. W stosunku do współrzędnych w systemie WSG-84 zachodzą drobne różnice, w wyniku zastosowanych poprawek, jakie podaję w dziale o GPS. W normalnych warunkach pogodowych nie ma to żadnego znaczenia ponieważ będziemy w kontakcie wzrokowym z naszym celem. Gorzej jest w warunkach bardzo złej widoczności. Lepiej wtedy nie bierzmy się do forsowania np. Bramy Splitskiej, nie mówiąc o znalezieniu wejścia do kanału Mala Proversa, między wyspą Dugi Otok a Katiną. Niektóre współrzędne podane będą w systemie WSG-84, ale zawsze ten fakt zaznaczę. Jak przechodzić z jednych na drugie, w dziale o GPS podaję poprawki Instytutu Hydrograficznego w Splicie – wydawcy map chorwackich. W rozdziale szóstym pt: Mapki i plany marin, podane są wycinki map z podejść do marin oraz bardzo dokładne plany samych marin.

Jezera

Wychodząc z Mariny w kierunku miasteczka, jakieś 200 m, za Barem, skręcamy w lewo i dochodząc po kilkunastu metrach do uliczki równoległej, natkniemy się na „punkt zaopatrzenia podstawowego załogi”: domače wino- czerwone, białe, w cenie 10 kun. Radzę wybrać się tam z własnym pojemnikiem, bo opakowania u prywatnych producentów są towarem deficytowym.

ACI prowadzi na Adriatyku sieć swoich marin, od Puli począwszy na Dubrovniku skończywszy. Jest ich ponad 20. W tych marinach funkcjonują firmy czarterowe, nieraz po kilka, czy kilkanaście, jak w Sukošanie.

W Jezerach ACI nie ma jachtów czarterowych. Natomiast bazę swoją ma tam firma z Zagrzebia „SAY” Zgłaszamy się w recepcji naszego dobrodzieja i zostajemy poinformowani, kiedy nasza łódka będzie gotowa do przekazania. Jak wspomniałem, w umowie będziemy mieli zaznaczone, że jacht zostanie wydany do godziny 1700- tej. W okresie posezonowym ruch jest mniejszy, ekipy sprzątające i sprawdzające jacht czynią to sukcesywnie, więc jeśli szczęście dopisze, możemy dostać jacht i o godzinie 1300- 1400-tej. Do tego czasu można bambetle włożyć do dużego wózka, zostawić kogoś na straży i pójść do miasteczka na rekonesans. Można usiąść pod palmami i napić się piwka. Ostrzegam, ceny w knajpkach w marinach są kilkakrotnie wyższe, lepiej więc zrobić to w barach w mieście lub kupić piwko na nabrzeżu, usiąść na ławeczce i rozkoszować się atmosferą portu.

Co robimy po przejęciu jachtu pisałem poprzednio, więc teraz zakładam, że pierwszy wieczór na jachcie w marinie był urokliwy, nastrój miły a spanie doskonałe. Tu ostrzegam i apeluję dla dobra imienia polskich żeglarzy .W Chorwacji nie ma absolutnie zwyczaju śpiewania głośno i na kei czy pokładzie szant lub innych pieśni. Załogi żyją tam w dość wyizolowanym własnym świecie, nie przeszkadzają innym i nie chcą, żeby im przeszkadzać. Incydenty są potępiane i możemy spotkać się z interwencją obsługi.

Na wielu jachtach, wieczorną porą załogi popijają kawkę, koniaki, whisky i co tam jeszcze, słuchają muzyki, ale te odgłosy ledwo lub wcale nie dochodzą do sąsiednich jachtów. Zawsze można liczyć na pomoc sąsiadów w potrzebie. Rano, na kei czy w łazienkach, wszyscy się na ogół pozdrawiają.

Jest po śniadaniu, klar zrobiony, skiper był w recepcji i zapoznał się z prognozą. Jeśli wszystko jest w porządku, przynajmniej przez najbliższe 12 godzin, odchodzimy. W planie jedna z najpiękniejszych pereł Adriatyku – Trogir. Mamy do przebycia w linii prostej ok. 35 Mm. Uwaga: jeśli w założeniu mamy dotarcie do Dubrovnika, nie stać nas na żadne halsówki. Wiatr w dziób, silnik naprzód, może coś na trasie wydarzy się pomyślnego. W Trogirze powinniśmy być we wczesnych godzinach popołudniowych. Znalezienie wejścia do Trogiru jest dość trudne. Po minięciu ostatniego cypla przed miastem, kiedy otworzy się przed nami duża zatoka, brzegi zobaczymy zupełnie zabudowane. Po pierwsze kierujmy się wytyczonym kursem, po drugie płyńmy na widoczną zabudowę przemysłową, to stocznia.

W miarę zbliżania się zobaczymy ją wyraźnie a leży ona na prawym brzegu. Płyniemy kanałem i niedługo, po prawej ujrzymy początki pomostów mariny. Po lewej mamy starówkę Trogiru.

Kanał przegrodzony jest mostem, który bardzo rzadko jest otwierany. Możemy stanąć przy nabrzeżu miejskim ( uwaga na zakaz cumowania w odległości mniejszej od 130 m od mostu), zapłacimy dużo mniej, ale bez żadnych innych usług, chyba, że zawinęliśmy tam tylko na krótki czas. Na noc lepiej stanąć w marinie Trogir, na północnym brzegu wyspy Ciovo.

Trogir

Korčula – Miasto 42º58'N, 17º08' E
Korčula wyspa i Korčula miasto. Miasto leży na południowo-wschodnim krańcu wyspy a słynne jest z tego, że urodził się tu Marco Polo. O tym potem. Nawigacyjnie etap jest prosty, płyniemy Korčulańskim Kanałem. Jeśli warunki są trudne, zła widoczność, musimy starannie prowadzić nawigację aby nie wpakować się na głazy i latarnię Pločice. W dzień wysepka z latarnią wyglądają pięknie. Na końcu Kanału wyłoni się przed nami w całej okazałości miasto z ratuszem i portem miejskim. To trzeba uwiecznić na zdjęciach, to najbardziej fotogeniczna strona Korčuli. Całe miasto otoczone jest murami obronnymi i basztami. Marco Polo urodził się na Korčuli w 1254 roku ( co druga knajpka czy Biuro Turystyczne nazywa się jego imieniem – przesadziłem, ale takie odnosi się wrażenie). W swoją słynną podróż do Chin wyruszył 1271 r i przebywał tam 17 lat. 7 września 1298 r. doszło do bitwy morskiej na wodach Korčuli, pomiędzy flotą Wenecji i Genewy. Wenecja przegrała a w czasie tej bitwy Marco Polo został pojmany i osadzony w więzieniu na Korčuli. Zmarł 25 lat później ale w tym czasie powstało jego słynne dzieło „Opisanie świata”.

Piszę o tym i dlatego, że jak traficie na Korčulę w dniu 27 sierpnia, zobaczycie wspaniałą imprezę na wodach koło miasta, polegającą na odtworzeniu średniowiecznej bitwy. Ponieważ efekty zwiedzania są większe jeśli się do nich przygotujemy, ponownie polecam Przewodnik Turystyczny z serii Regiony pt. „Wybrzeże Chorwacji” autorstwa Sławomira Adamczaka i Katarzyny Firlej. Z ważniejszych rzeczy czytamy w nim oczywiście o Starówce Korčuli, katedrze św. Marka, Pałacu Biskupim oraz Muzeum Miejskim. Możemy też oglądnąć ruiny domu Marko Pola.

Jachty mogą cumować przy promenadzie miejskiej, głębokości dochodzą do 3-4 m. Ta część zatoki osłonięta jest od wszystkich wiatrów z ćwiartek SE i SW. Wiatr z NW podnosi falę i należy przenieść się na drugą stronę cypla. Na nabrzeżu nie mamy żadnych usług. Na dłuższy postój lepiej wybrać marinę.

Korčula

Historia miasta sięga VI wieku n.e. a już pod koniec XII wieku Raguza ( taką nazwę miało ówczesne miasto) stała się jednym z najważniejszych miast Adriatyku. W wieku XV i XVI powstaje suwerenna Republika Dubrovnicka z potężną, liczącą ponad 200 statków ,flotą handlową. Ciekawostka dla naszych współczesnych rządzących. Republika rozwijała się i kwitła dzięki mądrej polityce m.in. celnej. Kupcy płacili zaledwie 2% cła!!! O dziwo, wszyscy byli bogaci i kupcy i republika! Dzieje tego miasta są tak ciekawe i obfite, że ponownie zapraszam do zaopatrzenia się w Przewodnik Turystyczny „Wybrzeże Chorwacji”. Ja dodam tylko, żebyście nie zapomnieli zwiedzić Akwarium w baszcie w starym porcie i ew. Muzeum Morskie. Na zwiedzenie Dubrovnika poświęcamy cały dzień a to i tak za mało!

Ale czas goni. Pamiętając, że czeka nas ponownie ponad 50 Mm, wracamy wcześniej na jacht. Płacimy też przed zamknięciem recepcji, bo znowu radzę wypłynąć bardzo wcześnie. Śniadanie możemy robić w trakcie płynięcia, zaoszczędzimy też trochę czasu. A więc ponownie do Korčuli.

Pewno zauważyliśmy, że wyjście z Korčuli na wschód jest mocno skomplikowane nawigacyjnie. W dzień nie stanowi to problemu ale wyobraźmy sobie tę drogę w nocy. I tak radzę sobie co nieco ponotować, bo może się zdarzyć, że będziemy musieli płynąć nocą. Utrudnieniem mogą być wygaszone, tak pięknie zaznaczone na mapie latarnie. Tak miałem w jednym wypadku, i nie było to miłe uczucie, kiedy o kilkadziesiąt metrów od jachtu pojawiła się jasna, nisko położona smuga. Okazała się kamienistym, na dwa metry wysokim brzegiem płaskiej wysepki, na której winna była świecić latarnia.

W dzień możemy iść na skróty, pomiędzy wysepkami wschodniego krańca Korčuli, zwłaszcza jak będziemy chcieli tankować paliwo. Stacja paliwowa jest przed mariną. Ale jak grozi nam podejście w nocy a nie jesteśmy doświadczonymi żeglarzami, idźmy bliżej wyspy Peljes, kurs na miejscowość Orebic. To dość oświetlony kawałek wybrzeża. Wtedy wszystkie wyspy zostawiamy po lewej burcie. Na trawersie Orebica powinniśmy zobaczyć rozświetlone nabrzeże i całą Korčulę. Świateł wejściowych do mariny nie widzimy, więc kierujmy się prostopadle na brzeg, biorąc kurs w lewo od oświetlonego kościoła. Nie więcej niż na bardzo duży i dobrze oświetlony hotel. Po zbliżeniu się do brzegu zobaczymy w pewnej chwili światła na główkach na wejściu do mariny. Opowiem o pewnym ładnym ale niezbyt miłym zjawisku, jakie często rano zdarza się w tej marinie.

Otóż, jak wieje mocny burin, wali prostopadle w pirs w którym są kanały łączące morze z portem. W nabrzeżu są kratki odpływowe i w takiej sytuacji każda taka kratka zamienia się w „wydmuch wieloryba”. Jak fala uderzy w pirs z tej kratki bucha gejzer wody, wysoki na kilka metrów. Jak stoicie naprzeciw kratki, rufą do brzegu, macie tę wodę w jachcie. Jak idziecie rano do łazienki, mimo robienia slalomu między pióropuszami wody, jesteście zupełnie mokrzy. Dobrze więc stawać przy wewnętrznych pomostach ale tam zwykle nie ma miejsca. Natomiast obserwowanie tego zjawiska z oddali jest interesujące, zwłaszcza jak patrzymy na miny zaskoczonych kolegów. Rano dalej, nocleg w Palmiżanie i rano do Splitu.

Z Palmiżany obieramy kurs na Splitską Bramę. Jest to rzeczywiście brama i to wąska. Ruch w niej olbrzymi, bo płyną tam promy chorwackie i włoskie a czasami i marynarka wojenna. Do tego masa jachtów. A wszystko w obu kierunkach. Zalecam daleko posuniętą ostrożność i umiejętność przewidywania. Jeśli złapie nas jakaś nagła utrata widoczności, nie próbujmy pokonywać tej bramy, to jak toto-lotek. Lepiej poczekać aż coś da się zobaczyć.

Z Bramy kurs na Split a jak się zbliżymy, to zobaczymy, że miasto leży w dużej zatoce. Kierujemy się w głąb zatoki, trzymając się lewej strony. Płyniemy wzdłuż usypanego z głazów długiego pirsu a na jego końcu znajdziemy wejście do mariny.

Marina ACI Split 43º30,1' N, 16º26' E
Przypominam, że na nasze spotkanie zawsze wyjdzie obsługa i będzie nam pokazywać, gdzie mamy dobić. Trzeba ich słuchać. Mariny są przepełnione, różne pomosty są przystosowane do różnej wielkości jachtów jak też mają różne głębokości. Niegrzecznie jest zająć miejsce dla jakiegoś 13-15 m jachtu, jeśli my mamy jacht 10 m. Jak nikogo nie widzimy, możemy zawsze porozumieć się przez VHF kanał 17 i poprosić o pokazanie miejsca. Marina czynna cały rok. Ma 400 miejsc cumowniczych. Oferuje wodę, prąd, kasyno, restaurację, snack-bar,
Kawiarnię, bank, prysznice i wc, pralnię, usługi serwisowe (jachtowe i silnikowe) Są tam też dwa Kluby Żeglarskie. Stacja paliw niedaleko, koło Hotelu „Marjan”.

Uwaga: w Splicie są jeszcze 3 mariny Klubów Sportowych z czego jeden dość blisko mariny ACI. Pozostałe są położone dalej. Najprościej jest jednak zacumować w marinie ACI. W Splicie z pewnością zacumujemy późnym popołudniem. Jeśli po posiłku stwierdzimy, że nie jesteśmy zbyt zmęczeni, warto wybrać się na krótki spacer do miasta. To jakieś 20 minut piechotą a zobaczenie palm na promenadzie i przejście się uliczkami Starego Miasta łącznie z pałacem Cesarza Rzymskiego Dioklecjana,w blasku latarni, to zupełnie co innego niż zobaczenie tego w dzień.

Split

Rogoźnica

Skradin

Vodice

Adriatyckim szlakiem