Globalny wzrost temperatury w ciągu najbliższych kilku lat przekroczy 1,5°C w stosunku do poziomu przedindustrialnego, co spowoduje wzrost zagrożeń i skutków klimatycznych do coraz bardziej niebezpiecznych poziomów – ostrzega pierwszy w swoim rodzaju raport Programu Narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska (UNEP).
Pomimo ponurych perspektyw – spotęgowanych latem falami upałów, suszą, gwałtownymi powodziami i wzrostem średniej globalnej temperatury powierzchni morza – nadal możliwe jest sprowadzenie rosnących temperatur z powrotem do bezpieczniejszego poziomu i osiągnięcie celów Porozumienia paryskiego.
Nowy raport, Ograniczanie przekroczenia określa ścieżkę „przekroczenia, szczytu i spadku” jako najlepszą pozostałą opcję minimalizacji wielkości i czasu trwania nadchodzącego naruszenia oraz możliwie najszybszego powrotu do ocieplenia o 1,5°C.
„Palący upał tego lata, szalejące pożary i śmiertelne powodzie stanowią ostrzeżenie przed tym, co nas czeka. Musimy sprawić, aby przekroczenie temperatury powyżej 1,5°C było jak najmniejsze i jak najkrótsze. Wymaga to przekroczenia ambicji” – powiedział Sekretarz Generalny ONZ Antonio Guterres.
Ścieżka przedstawiona w raporcie miałaby na celu zminimalizowanie szczytowego wzrostu temperatury poprzez natychmiastowe i trwałe ograniczenie emisji gazów cieplarnianych, w tym metanu, na drodze do zera netto, a także doprowadziłaby do ponownego obniżenia temperatur poprzez długoterminowe ujemne emisje netto. Dodaje, że starannie kontrolowane usuwanie dwutlenku węgla (CDR) – proces usuwania węgla z powietrza i jego magazynowania – byłoby istotną częścią miksu.
Oprócz tego wzywa do podjęcia działań adaptacyjnych w celu zmniejszenia podatności na obecne oczekiwane i nieoczekiwane skutki klimatyczne. Z raportu jasno wynika jednak, że prawdopodobnie wystąpią ograniczenia adaptacji i nieodwracalne skutki, szczególnie jeśli nie zostaną zminimalizowane temperatury szczytowe.
Niemniej jednak podążanie tą ścieżką nadal zmniejszyłoby ryzyko, zmniejszyłoby koszty i trudności adaptacji oraz zwiększyłoby szanse na ponowne obniżenie temperatury.
„Nie będzie dobrych rezultatów, jeśli utrzymamy się powyżej 1,5° C. Ekstremalne fale upałów na całym świecie już dowodzą, że skutki klimatyczne będą uderzać szybciej, mocniej i dłużej – kosztując więcej istnień ludzkich i powodując głębsze zakłócenia” – powiedziała Inger Andersen, dyrektor wykonawcza UNEP.
„Nadszedł czas, gdy musimy zdwoić działania klimatyczne. Możemy – i musimy – obrać właściwą drogę. Ograniczając emisję gazów cieplarnianych, wzmacniając odporność i adaptację oraz dbając o to, aby przekroczenie temperatury 1,5°C było jak najmniejsze i jak najkrótsze”.
